Polityka plików Cookies
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce: Chrome, Firefox, Internet Explorer, Safari
Niedokonanie zmian ustawień w zakresie plików cookies oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji. Więcej informacji dostępnych jest na stronie: Polityki Plików Cookies
Akceptuję

menu

3 kluczowe kwestie związane z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej

| #EIBdlaJST, Wspólnota nr 10/2022

EIB | Ubezpieczenia dla wymagających


Dostęp do informacji publicznej to jedna z podstaw demokratycznego państwa i co do zasady kontrola społeczna jest pozytywnym zjawiskiem. Jak jednak postępować gdy wnioskodawcy nadużywają tego prawa? Wyjaśniamy zatem, kiedy mamy do czynienia z nadużyciem, jak reagować w razie podejrzenia nadużycia oraz co grozi JST posądzonym o bezczynność w kwestii udzielania informacji publicznych.


#EIBdlaJST to projekt, w ramach którego wspieramy samorządy nie tylko w obszarach ściśle ubezpieczeniowych, ale także takich, które dotykają zagadnień istotnych w bieżącej pracy urzędów. Dlatego wspólnie z kancelarią prawną Ziemski & Partners, poruszamy temat nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, o którym rozmawialiśmy podczas ostatniego spotkania z cyklu webinarów #EIBdlaJST.

Kiedy mamy do czynienia z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej?

Instytucja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie została do tej pory uregulowana ustawowo. Brak rozwiązań ustawowych w praktyce sprawia, że ciężar dokonywania oceny występowania zjawiska nadużycia prawa do informacji, spoczął na sądach administracyjnych. W rezultacie, ostatnimi czasy lawinowo rośnie liczba spraw przed sądami dotykających także tego problemu.

Prawo dostępu do informacji publicznej służyć ma interesowi publicznemu. Z jego nadużyciem mamy zatem do czynienia m.in. wtedy, kiedy wnioskodawca chcąc pozyskać określone informacje, działa pozornie w ramach przewidzianych ustawą i kieruje się odmiennymi motywami niż troska o dobro publiczne. Często za wnioskiem kryje się chęć wykorzystania pozyskanych informacji we własnym interesie. Znamiona nadużycia mają także wnioski, których realizacja będzie skutkowała zaburzeniem, czy wręcz paraliżem pracy instytucji, do której są składane. Często są to zapytania wymagające przetworzenia dużej liczby danych, czasem archiwalnych, o złożonym i wielowątkowym zakresie, jak też liczne wnioski tego samego podmiotu składane w tym samym czasie.

Jak postępować w razie podejrzenia nadużycia?

Poza analizą występowania ww. przesłanek, należy ocenić, czy żądane dane są informacją publiczną, czy ich udostępnienia nie ograniczają przepisy szczególne (np. dotyczące wglądu do akt sądowych) oraz czy jesteśmy odpowiednim podmiotem do rozpatrzenia zapytania. Poza tym należy dokonać oceny, czy zapytanie dotyczy tzw. informacji prostej, czy przetworzonej. W razie stwierdzenia, że mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji przetworzonej, należy wystąpić do wnioskodawcy z żądaniem wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za jej udostępnieniem. W zależności od stanowiska wnioskodawcy, w dalszej kolejności należy informację publiczną udostępnić, albo wydać decyzję odmowną.

W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany dojdzie do przekonania, że wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, w uzasadnionych przypadkach sądy administracyjne akceptują wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Czym grozi zarzut o bezczynność?

Konsekwencją dla podmiotu zobowiązanego do dokonania oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej, w razie stwierdzenia, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, jest potencjalny zarzut bezczynności. Stwarza to bowiem ryzyko, że poinformowanie wnioskodawcy o braku podstaw do zastosowania udip, z odwołaniem do nieuregulowanej w ustawie konstrukcji nadużycia prawa, może skutkować stwierdzeniem, że wniosek nie został w ogóle rozpatrzony. Wnioskodawcy przysługuje w takiej sytuacji skarga do sądu administracyjnego, uwzględnienie której może wiązać się także z nałożeniem grzywny przez sąd.

Ryzyka takiego nie da się całkowicie wyeliminować, jednakże wydaje się, że przy zachowaniu standardów należytej staranności i odwoływania się do nadużycia prawa w przypadkach w istocie tego wymagających, są szanse na jego zminimalizowanie.


Materiał jest podsumowaniem webinaru #EIBdlaJST "(Nad)użycie prawa do informacji publicznej" z 29.04.2022 i powstał we współpracy z Panią Joanną Kostrzewską, Partnerem, Radcą Prawnym oraz Panią Martyną Krystman, Prawnikiem, Aplikantką radcowską, Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna sp. k. i ukazał się w Piśmie Samorządu Terytorialnego WSPÓLNOTA nr 10/2022.


Pobierz oryginalną publikację
Zespół EIB
Katarzyna Rydlewska
Zastępca Dyrektora Biura Projektów Strategicznych EIB
Kontakt tel.
+48 697 030 444
+48 56 669 34 44

Kontakt

Strona Główna/ Kontakt

Wyślij wiadomość


Centrala Toruń
87-100 Toruń
ul. Jęczmienna 21
Tel. +48 56 669 34 00
Fax. +48 56 669 34 09
mail: eib@eib.com.pl
Oddział Katowice
40-129 Katowice
ul. Misjonarzy Oblatów 11
Tel. +48 32 258 37 50
Fax. +48 56 669 34 09
mail: katowice@eib.com.pl
Oddział Kraków
31-527 Kraków
ul. Supniewskiego 9
Tel. +48 12 627 34 00
Fax. +48 56 669 34 09
mail: krakow@eib.com.pl
Oddział Rzeszów
35-307 Rzeszów
Al. Armii Krajowej 80
Tel. +48 17 862 66 28
Fax. +48 56 669 34 09
mail: rzeszow@eib.com.pl
Oddział Warszawa
00-722 Warszawa
ul. Podchorążych 39a lok 3
Tel. +48 22 559 14 60
Fax. +48 56 669 34 09
mail: warszawa@eib.com.pl
Oddział Wrocław
53-203 Wrocław
Al. Gen. Józefa Hallera 92/18
Tel. +48 71 332 96 67
Fax. +48 56 669 34 09
mail: wroclaw@eib.com.pl
Przedstawicielstwo Bydgoszcz
85-231 Bydgoszcz
ul. Królowej Jadwigi 18 lok. 121
Tel. +48 52 523 90 77
Fax. +48 56 669 34 09
mail: bydgoszcz@eib.com.pl
Przedstawicielstwo Gdynia
81-395 Gdynia
ul. Władysława IV 43 lok. 603/604
Tel. +48 58 620 62 69
Fax. +48 56 669 34 09
mail: gdynia@eib.com.pl
Przedstawicielstwo Włocławek
87-800 Włocławek
ul. Targowa 7
Tel. +48 54 231 15 36
Fax. +48 56 669 34 09
mail: wloclawek@eib.com.pl
Przedstawicielstwo Sieradz
98-200 Sieradz
ul. Wojska Polskiego 102
Tel. +48 69 703 04 32
Fax. +48 56 669 34 09
mail: sieradz@eib.com.pl

EIB SA
Copyrights ©2022

POLITYKA PRYWATNOŚCI DOTYCZĄCA PLIKÓW COOKIES
Niniejsza Polityka Prywatności określa zasady przechowywania i dostępu do informacji na urządzeniach końcowych użytkownika za pomocą plików cookies przez EIB SA.Pliki cookies są to dane informatyczne, zapisywane i przechowywane na urządzeniach końcowych, za pośrednictwem których użytkownik korzysta ze stron internetowych Serwisu. Pliki cookies używane są w celu tworzenia statystyk, które wspierają pozycjonowanie strony, ułatwiając dotarcie do niezbędnej Państwu informacji.Oprogramowanie przeglądarek internetowych domyślenie dopuszcza przechowywanie plików cookies na urządzeniu końcowym użytkownika.

Użytkownik ma możliwość ograniczenia lub wyłączenia dostępu plików cookies do swojego urządzenia.

Ograniczenie lub wyłączenie dostępu plików cookies do swojego urządzenia nie spowoduje utrudnień w korzystaniu z naszego Serwisu. Niedokonanie zmian ustawień w zakresie plików cookies oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
Informujemy, że warunki przechowywania lub otrzymywania plików cookies można zmienić poprzez zmianę ustawień w przeglądarce.